اولین روضهخوان مصیبت کربلا که بود؟ ملا حسین واعظ کاشفی؟ نه. بازماندگان حادثه آن واقعه فجیع؟ نه. خود امام در میدان کربلا؟ نه، بسیار پیش از خود واقعه! نبی اکرم؟ پیامبران پیشین؟ خود حضرت آدم؟ نزدیک شدهاید اما هنوز نه.
در گشت و گذارهای عالم وب، به نکتهای برخوردم که ارزش داشت تا به مناسبت این روزهای محرم به چشم آید. سایت الف از جناب دکتر مرتضی آقاتهرانی، نماینده مجلس شورای اسلامی و استاد حوزه و دانشگاه که البته در سابقه بلند علمی و اجرایی خود سابقه تحصیل در کانادا و آمریکا را هم دارد، دعوت کرده تا در خصوص آفات و انحرافات عزاداری سالار شهیدان به سوالات مخاطبان سایت پاسخ گوید.
در این میان سوال کنندهای پرسیده که "تاريخ شروع عزاداري براي امام حسين(ع) دقيقا از چه موقعي بوده و مبدع آن چه كسی بوده است؟ آيا مداحی به شيوه امروزي مثلا در قرن ششم نيز در ايران رواج داشته يا خير؟"
سوال روشن است و از سابقه عزاداری و مداحی میپرسد و انتظار میرود که در پاسخ به آن تصویری تاریخی هرچند کلی به دست آید یا به منابعی ارجاع داده شود که مثلا مقاتل از چه زمانی و در کدام مناطق شیعی ظاهر شدند و توضیح داده شود که مثلا در قرن ششم، حکومتهای غیر شیعی سلجوقی و خوارزمشاهی بر ایران حاکم بودهاند اما شیعیان رسم عزاداری را به چه شیوه اجرا میکردهاند و غیره. اما پاسخ استاد خیلی جذابتر از این گونه تحقیقات ملالتآور تاریخی است:
"اینطور که در روایات بسیار قوی و مستند موجود است اولین روضهخوان امام حسین(ع) حضرت جبرائیل(ع) میباشند که در داستان معروف هبوط حضرت آدم و استغفار و ندامت شبانه روزی ایشان، بر ایشان نازل میشوند و به آدم ابوالبشر نام پنج تن آل عبا را میآموزند که خدا را به این اسما برای آمرزش خود قسم دهند و در واقع این بزرگواران صاحب آبرو نزد خداوند را واسطه این طلب بخشش قرار دهند. در این روایات آمده وقتی حضرت آدم به نام پنجم یعنی « یا قدیم الاحسان بحق الحسین» میرسند حالت گریه و تضرع به ایشان دست میدهد. جبرئیل در پاسخ به سوال حضرت آدم در مورد علت این اتفاق شرح سوزناکی از سرنوشت نوه پیامبر خاتم که فرزند حضرت آدم نیز محسوب میشود بیان میدارند. در احادیث تاکید شده که آدم ابوالشر تا آخر عمر خود به یاد این واقعه و سرنوشت فرزندش میگریسته است. این موضوع بنابه حالات و حوادث مختلف برای بسیاری از پیامبران از جمله: ابراهیم، اسماعیل، یحیی، زکریا و حتی پیامبر خاتم پیش آمده است..."
باید گفت که ای خبرهات از خبرده بی خبر، توبه تو از گناه تو بتر. آخر شما ببینید که چه کسانی قرار است رفع آفات و انحرافات کنند، پاسخهای روشن و مستدل فراهم بیاورند و چراغ تحقیق و تفکر را در حوزه و دانشگاه بیفروزند. در پاسخ به یک سوال راست و مستقیم، این دکترِ استادِ حجة الاسلام که امروزه در منصب نصب قوانین هم هست به کجا نمیزند و چه کجیها نمیآفریند و نمیپراکند که اولین "روضهخوان" جبرئیل بوده که نام حسین را به آدم ابوالبشر آموخته. آدم با آوردن نام حسین بدون آن که علتش را بداند به گریه و تضرع میافتاده تا این که جبرئیل برای حضرت آدم روضهخوانی میکند...*
به قول مولانا، پس عزا بر خود کنید ای خفتگان، زآنکه بد مرگی است این خواب گران...